Skale Modalne Dla Początkujących

Szymon ZeifertImprowizacja na gitarze, Teoria Muzyki77 Comments

skale-modalne-dla-poczatkujacych

„Ale o co chodzi…?!”

Skale modalne są jednym z najbardziej niezrozumianych tematów przez gitarzystów.

Jeśli również Ty nie do końca rozumiesz czym i po co są to ten artykuł odpowie na Twoje pytania.

Zaczniemy od najważniejszego…

Czym są skale modalne?

Skale modalne to ogólnie rzecz biorąc skale zbudowane na bazie skali durowej naturalnej / jońskiej (choć można budować też na bazie innych skal np. molowej melodycznej lub harmonicznej).

Skale modalne zbudowane na bazie skali durowej mają również inną nazwę: skale kościelne.

Przykłady w tym artykule oprzemy na skali C dur, która ma następujące dźwięki:

C D E F G A H C

Na gitarze możesz zagrać tę skalę w następujący sposób:

skale kościelne

Oczywiście nic nie stoi na przeszkodzie, aby dalej grać te same dźwięki tylko w kolejnych tzw. oktawach (ten sam dźwięk, tylko wyżej). Wtedy uzyskamy następujący diagram skali C dur:

skala jońska

Co by się stało, gdybyśmy zagrali te same dźwięki tylko zaczynając i kończąc na dźwięku D, a nie C?

Dźwięki wyglądałyby następująco:

D E F G A H C D

To jest właśnie skala dorycka D – pierwsza ze skal modalnych.

Pójdźmy krok dalej i zacznijmy od następnego dźwięku – E:

E F G A H C D E

To jest skala frygijska E.

Jakie mamy skale modalne?

Zaczynając w ten sam sposób od każdego dźwięku (tzw. stopnia) skali C dur uzyskamy 6 skal modalnych. Tabelka przedstawia ich budowę:

skala jońska

Jak więc widzisz, wszystkie te skale składają się z tych samych dźwięków.

Tak więc jeśli chodzi o materiał dźwiękowy to:

skala C dur (inaczej C jońska) = skala D dorycka = skala E frygijska = skala F lidyjska = skala G miksolidyjska = skala A eolska = skala H lokrycka

Logiczne pytanie jakie się nasuwa to: dlaczego nie używać tylko skali durowej skoro ma te same dźwięki co pozostałe skale modalne?

(UWAGA: Chcesz poznać wszystkie skale modalne? Kliknij TUTAJ i pobierz bezpłatny poradnik „7 diagramów skal modalnych”)

modalne-poziom

Czym różnią się poszczególne skale?

Różnica między skalami modalnymi nie tkwi w dźwiękach, ale ich rozmieszczeniu względem podkładu. Co mam na myśli?

Przeanalizujmy jeszcze raz skalę C jońską (durową):

C D E F G A H

Jeśli ponumerujemy kolejne stopnie tej skali to otrzymamy:

skala eolska

Teraz w taki sam sposób przeanalizujmy dźwięki jednej ze skal zbudowanych na bazie skali C jońskiej. Niech będzie to G miksolidyjska:

G A H C D E F

Tabelka przedstawia ponumerowane kolejne stopnie tej skali:

skala miksolidyjska

Po co to wszystko pokazuję? Uwierz mi, że ma to wszystko praktyczny sens i za chwilę zrozumiesz o co chodzi.

Praktyczny przykład

Wyobraź sobie, że improwizujesz do piosenki do której pasuje skala C jońska (C dur). Jeśli chcesz zakończyć solówkę to jaki dźwięk jest bezpiecznie zagrać jako ostatni?

Odpowiedź: C.

Dlaczego? Ponieważ 1. stopień skali jest dźwiękiem bez napięcia w stosunku do podkładu.

To w takim razie gdybyś improwizował do podkładu na bazie skali G miksolidyjskiej to na jakim dźwięku bezpiecznie skończyć?

Oczywiście G. Dlaczego? Ponieważ jest to pierwszy stopień skali.

I to jest właśnie odpowiedź na pytanie jaka jest różnica między skalami modalnymi skoro mają te same dźwięki.

Gdybyś w poprzednim przykładzie myślał, że grasz skalę C jońską, a nie G miksolidyjską to zakończyłbyś na dźwięku C, a nie G i zabrzmiałoby to bardzo źle.

Poniższy przykład muzyczny dobrze to ilustruje. Gram w nim dokładnie tę samą zagrywkę na skali G miksolidyjskiej i za pierwszym razem kończę na dźwięku G, a za drugim na C (tak jakbym myślał, że gram skalę C jońską).

Mam nadzieję, że teraz rozumiesz już różnice między skalami modalnymi.

Nie chodzi tutaj o materiał dźwiękowy (ponieważ składają się z tych samych dźwięków), ale o rozmieszczenie stopni skali i ich napięcie do podkładu.

Ten artykuł to oczywiście tylko wprowadzenie, a nie wyczerpujący kurs…

…ale mam nadzieję, że dzięki niemu rozumiesz już czym są skale modalne i skale kościelne (skale modalne zbudowane na skali durowej).

Jeśli masz pytania odnośnie skal modalnych to śmiało napisz w komentarzu poniżej. Napisz także jak Ci się podobał artykuł i na jakie inne tematy chciałbyś, abym przygotował lekcje.

(UWAGA: Chcesz poznać wszystkie skale modalne? Kliknij TUTAJ i pobierz bezpłatny poradnik „7 diagramów skal modalnych”)

modalne-poziom

77 Comments on “Skale Modalne Dla Początkujących”

  1. Potrzebuję utwór który jest w C-Dur zmienić na C-moll oraz C-7th jakich skal mam użyć? bo czytam z 15 raz ten artykuł i nie wiem.

      1. otóż mam cały utwór midi zagrany w C-Dur (gram ze słuchu bez żadnych szkół) a poprzez program komputerowy typu Cakewalk chcę zmienić go całego na C-mol oraz – jako drugi plik – cały utwór na C7. Wszystko pięknie tylko jak wchodzę w programie w opcję zmiany to mam do wyboru tych skal bardzo dużo, przykład: Ionian, Dorian, phrygial, lydian, mixolydian, aeolian, locrian, minor pentatonic, blues, harmonic minor, melodic minor, diminished, whole tone, six tone symetrical, altered , augmented itd itd… jest ich naprawdę sporo. Problemem jest to ,który wybrać aby był prawidłowo zmieniony utwór.

        1. Ok, rozumiem. Chcesz zmienić utwór zbudowany na skali jońskiej na skalę eolską oraz miksolidyjską.

  2. Nic z tego nie kumam. Ja tam wielkich szkół muzycznych nie kończyłem ale potrzebuję prostych odpowiedzi. Napisz może z polskiego na nasz: że na przykład skala Jońska to np normalna skala C-Dur (Major), Aeońska to np. normalna skala C-moll (Minor) a lydian to zwykłe C7 Dur (Septyma-7) czy jakoś tak. Wszędzie w programach na komputer występują jakieś dziwne nazwy zamiast używać standardowych ogólnie przyjętych nazw.

    1. Polecam najpierw zapoznać się z samymi podstawami teorii muzyki, a dopiero później przechodzić do zagadnienia skal modalnych – wtedy wszystko będzie jasne.

      Jeśli chodzi o nazwy skal, to w artykule podaję właśnie standardowe, ogólnie przyjęte nazwy.

  3. Witam, materiał zaprezentowany powyżej na pewno pomaga zrozumieć potrzebę oraz zasadę tych skal.Jednak moim zdaniem zostawia parę aspektów pod znakiem zapytania, mianowicie…co z interwałami tych skal?
    Osobiście spotkałem się z wieloma materiałami bądź schematami skal modalnych i w wielu przypadkach skalę jońską rozpoczynała kolejka dźwięków F#-G#-A, B-C#-D, E-F#. Co pod względem skali jońskiej jest dziwne, bo to skala C-durrowa.Znowu skalę dorycką rozpoczynamy według tego bardzo podobnie dźwiękami F#-G-A,B-C-D,E-F#-G.
    Więc moje pytanie się nasuwa…czy jest jakiś właściwy sposób grania tych skal? Poniżej zostawiam link do źródła mojego pytania.
    http://www.gitarra.pl/index_skale.php?id=skala_dorycka

    1. Każdą skalę można zacząć od dowolnego dźwięku. To co podajesz to skala A jońska oraz A dorycka. Jest to w pełni zgodne z tym, co piszę w artykule.

  4. W zamieszonym do pobrania pliku wszystkie te skale mają w nazwie C, czyli: C jońska, C dorycka, C frygijska itd.. Natomiast w tabelce jest podane D dorycka, E frygijska, F lidyjska itp. Pytanie brzmi czy w pedefie jest błąd czy ja czegoś nie rozumie. Stawiam na to że ja nie rozumie ale ale chciałbym zrozumieć 😉 Czy wszystkie te skale są „C” bo zbudowane są na bazie gamy C Dur czy jednak są to już gamy E-dur, G -dur, F-dur itd?

    1. Każdą skalę można zbudować od dowolnego dźwięki. Np. skala jońska zbudowana od C, to będzie C jońska; od G to G jońska itd.

  5. Witam jest jakas zasada tworzenia patternow? I pytanie drugie:) jesli ogrywamy skale tercjami, kwartami itd. czemu to sluzy? Pozdrawiam

    1. Patterny to po prostu sposób na ogranie się ze skalą na różne sposoby. Celem jest swoboda w poruszaniu się i „słyszeniu” skali.

  6. Witaj Szymonie.
    Ja tak może nie na temat, ale korzystając z okazji że mowa jest o skalach chciałbym abyś pomógł mi rozwiązać pewien problem o którym od dawna myślę, i nie nie mogę sobie z nim poradzić.
    Otóż, generalnie system muzyczny w którym się poruszamy w naszym kręgu kulturowym to jest system durowo-molowy, a co za tym idzie jeżeli mamy jakiś utwór zapisany nutami, to rzut oka na znaki przykluczowe pozwala nam zorientować się w jakiej tonacji jest skomponowany.
    I teraz powiedzmy, że napisałem melodię opartą na skali A-doryckiej.
    Pytanie pierwsze.
    Czy fakt, że skala dorycka nie należy do systemu dur/moll można powiedzieć, że grając w oparciu o nią gramy w jakiejś tonacji, a jeżeli tak to w jakiej ?
    Pytanie drugie.
    Jak zapisać melodię napisaną na skali A-doryckiej na pięciolinii. A-dorycka ma w zestawie dźwięk fis.Jeżeli przy kluczu wpiszemy jeden krzyżyk to ktoś kto spojrzy w nuty powie że utwór jest napisany w tonacji G-dur albo E-moll, co będzie nieprawdą. Druga możliwość jest taka, że przy kluczu nie wstawimy krzyżyka tylko użyjemy go w taktach gdy będzie występował fis. No ale nie stosując żadnego znaku przykluczowego będzie to oznaczało, że utwór jest w tonacji C-dur, lub A-moll, co też będzie oczywistą nieprawdą. Ja innej możliwości nie widzę, a więc jak taki utwór oznaczyć na pięciolinii, aby wiadomo było że jest napisany w skali A-doryckiej ?

    1. Witaj Leszku.

      Piosenka w molowej tonacji, nie zawsze musi być oparta na skali molowej naturalnej. Może być np. na skali molowej harmonicznej, molowej melodycznej itp. To już zaburza odczytywanie tonacji na bazie znaków przykluczowych.

      To jednak nie problem – określanie tonacji na bazie znaków przykluczowych ma być tylko ułatwieniem, a nie sztywną zasadą. Tak więc nawet tym się nie przejmuj – daj takie znaki przykluczowe jakie najbardziej uproszczą zapis oraz odczyt nut.

      W przypadku melodii na skali A doryckiej (dźwięki A H C D E F# G) dałbym w przykluczowych F#, ponieważ ewidentnie ułatwi to zapis. Byłaby to melodia/piosenka w tonacji A moll (ale w oparciu o skalę A dorycką, a nie A eolską).

  7. Witam!
    Od razu chciałbym podziękować za lekcje jak wyjaśnianie innym w komentarzach materiału, bo bardzo mi to pomogło przy jego zrozumieniu. Mam jednak takie pytanko.

    Ktoś wyżej wspomniał o ogrywaniu progresji Dm7, G7, Cmaj7. Gdy rozłożymy te akordy na poszczególne dźwięki i ułożymy je po kolei, to otrzymamy gamę c-dur. Czy oznacza to, że takie akordy możemy ogrywać wszystkimi skalami, które będą miały w sobie zawarte dźwięki gamy c-dur? Czyli C-jońskim D-doryckim E-frygijskim F-lidyjskim G-miksolidyjskim A-eolskim H-lokryckim.

    Czy to działa w ten sposób?
    Pozdrawiam serdecznie 🙂

    1. Witaj,

      super, że materiał się podoba. Co do pytania: wszystkie te skale mają te same dźwięki: C D E F G A H, tak więc pod względem dźwięków są identyczne. Chodzi tutaj jednak o patrzenie na skalę: np. w skali C jońskiej, dźwięk F jest 4. stopniem skali. W skali F lidyjskiej, jest natomiast 1. stopniem skali.

      Kiedy mamy progresję II V I w C dur, czyli własnie Dm7 G7 CMaj7 to możemy:

      – patrzeć na to wszystko jako akordy z tonacji C dur i po prostu grać skalę C jońską przez wszystkie akordy
      – albo podejść do tego bardziej profesjonalnie i ogrywać każdy akord osobno. Dm7 – D dorycka; G7 – G miksolidyjska; CMaj7 – C jońska. Materiał dźwiękowy jest taki sam (a tym samym diagramy na gryfie), ale chodzi o napięcie poszczególnych stopni skali do akordu.

      Mam nadzieję, że trochę rozjaśniłem, choć jest to niewygodne do opisania w krótkim komentarzu 🙂

  8. Witam ! 🙂

    Mam wielki kłopot dotyczący właśnie budowanie skal. Dla przykładu rozpisałem sobie Skalę Dorycką. No i np chciałbym sobie utworzyć Dorycką E… Patrzę po dźwiękach i na kartce sobie rozpisałem , czyli to będą dźwięki takie ” E-Fis-G-A-H-Cis-D-E ” No ok skoro już wiem jakie to dźwięki pytanie jak to rozpisać na całych 6 strunach od jakiego progu zacząć zgaduje że to będzie 10 próg tak ?Po czym stwierdziłem ? a no po tym że ostatni dźwięk to dźwięk D a reszta dźwięków się zapętla dobrze myślę ? Także proszę o pomoc … w rozpisaniu tych pozostałych dźwięków ; /

    Pozdrawiam !

    1. Witaj,

      właściwie podałeś dźwięki skali E doryckiej, więc gratulacje: opanowałeś najtrudniejszą część.

      Przełożenie tego na gryf jest proste: po prostu znajdź te dźwięki na gryfie (w dowolnym miejscu w których chcesz). Najłatwiej będzie na początek od 12. progu 6. struny, ponieważ zaczniesz od pierwszego stopnia skali – E.

      Niemniej jednak możesz zagrać tę skalę gdziekolwiek na gryfie o ile będziesz grał te dźwięki.

  9. Super artykuł, chyba nawet rozumiem 😉 Ale nie wiem jak skale modalne maja się do pentatoniki i jej schematów. Kiedy używa się skal modalnych a kiedy schematów pentatoniki.? Z góry dziękuje za odpowiedz. Pozdrawiam!

    1. Super, że artykuł jest pomocny. Wybór skali narzuca przede wszystkim harmonia. Nie możemy dowolnie dobierać skali, ponieważ wynika ona z harmonii – akordów w piosence. Jeśli mamy akordy C Am F G to będzie pasować skala C dur (jońska), a nie np C lidyjska czy C miksolidyjska.

      To wynika z teorii i nie będę się w tym komentarzy bardziej wgłębiał.

      Co do Twoje pytania to pentatonika jest skalą 5-stopniową (ma 5 dźwięków), a skale modalne są 7 stopniowe.

      Skala A eolska ma te same dźwięki co pentatonika A moll plus 2 dodane (analogicznie jest ze skalą jońską i pentatoniką durową). Oznacza to, że tam gdzie używasz skali eolskiej, możesz także użyć pentatoniki. Ponieważ pentatonika ma 2 dźwięki mniej (i nie ma przez to półtonów), brzmi bardziej „przestrzennie”.

      Ostatecznie musisz kierować się uchem: pamiętaj, skale to tylko narzędzia, które mają Ci pomóc przełożyć muzykę z głowy na gryf.

    2. Ale pentatonika to osobny temat bo jeśli masz utwór w Gm to grasz np pentatonike i tyle nie przejmujesz się resztą akordów. Są jeszcze wyjątki od tego oczywiście ale generalnie pentatonika dobrze pasuje do całego utworu ale to jest nudne lepiej grać po skalach.

      1. Nie do końca: kiedy masz utwór w G moll to również możesz do całości grać skalę G moll i nie przejmować się akordami (choć nie jest to zalecane podejście).

        Swoją drogą pentatonika to także skala, więc nie dzielimy na pentatonikę i skale.

  10. Jak to jest, piszesz że skala dorycka to: D,E,F,G,A,H,C,(D), podczas gdy w wikipedii jest napisane że skala moll dorycki D powinien wyglądać tak: D,E,F,G,A,H,C#,(D) ma podwyższony IV i VII stopień względem skali eolskiej (moll naturalny) to jak C czy C# skąd ta różnica ?
    No i przede wszystkim jak grać poprawnie ??

    1. W teorii klasycznej, istnieje skala dorycka (grecka), która ma ten podwyższony 7. stopień. Jest to inna skala dorycka niż dorycka modalna/kościelna, używana w muzyce rozrywkowej.

      Niemniej jednak, jeśli ktoś będzie mówił o skali doryckiej i nie będzie to w kontekście muzyki klasycznej to na 100% chodzi o tę, którą tutaj przedstawiam.

    1. Co dokładniej masz na myśli?

      Skala molowa naturalna to eolska, która jest jedną ze skal modalnych zbudowanych na skali durowej (jońskiej) – dokładniej mówiąc, jest zbudowana na 6. stopniu skali durowej.

  11. A ja nadal ich nie rozumiem . Szymonie czy mógłbyś wyjaśnić w prostych zdaniach co to są skale modalne i do czego służą, oraz wytłumaczyć te tabelki?
    Chciałabym też zapytać jak te skale i chwyty łączyć z solówkami.
    Dziękuję te pytania dręczą mnie niesamowicie, gdyż mnie hamują przy komponowaniu solówek, utworów. Jednak zaś bardzo Ci dziękuję za okazałą pomoc nie tylko tutaj ale poprzez filmy instruktażowe na youtube również .
    Pozdrawiam Cię serdecznie i powodzenia przy nagrywaniu kolejnych filmów.

    1. Proszę napisz jakie dokładnie masz pytania co do skal modalnych. Najlepiej przeczytaj jeszcze raz, powoli ten artykuł i staraj się od razu przełożyć to na gryf gitary.

      Następnie, jeśli nadal niektórych kwestii nie będziesz rozumieć, zadaj konkretne pytania w komentarzu.

      Bardzo chętnie pomogę, tylko po prostu nie wiem dokładnie co chcesz, aby wyjaśnić 🙂

  12. Ja zwracam honor Wiesławowi bo teraz dopiero doczytałem, że on komuś odpowiadał odnośnie różnic w brzmieniu danych melodii w konkretnych skalach. Jedynie uzasadnione moje czepialstwo tyczy się nazewnictwa dźwięków. Przepraszam za zamieszanie 🙂

    Pozdrawiam serdecznie
    Arek

  13. Tak wiem, na G7 możemy poszaleć ale nie chciałem już wchodzić w temat ogrywania dominant alterowanych (ich substytutów itd.). Miałem napisać o tej pentatonice bm (Bbm), że można ją wykorzystać do ogrania dominanty alterowanej, ponieważ jest to również pentatonika Des-dur, podobnie jak em=G-dur. Pentatonikę G-dur wykorzystujemy do ogrywania zwykłej dominanty G7 (nie alterowanej) natomiast tą Des-dur (Bbm) ogrywamy substytut trytonowy dominanty G7 czyli akord Des7.
    Pozdrawiam serdecznie
    Arek

  14. Witam, mam pytanko uściślające. Wiem że to jest ,,skale modalne dla początkujących”, a ja mam pytanie troszkę bardziej zaawansowane.

    Chodzi o to że np. skala dorycka F ma materiał dźwiękowy taki sam jak d# Jońska czy Eb jońska? Wiem że w praktyce to to samo, ale z ,,papierowego” punktu widzenia nie można tak powiedzieć.

    Dziękuję.

    1. Witaj, jeśli chcemy być w pełni poprawni to skala F dorycka ma takie same dźwięki jak Eb jońska, natomiast D# jońska ma takie same dźwięki jak E# dorycka.

      Wynika to z tego, że drugim stopniem skali Eb jońskiej jest dźwięk F. W przypadku skali D# jońskiej, drugim stopniem jest dźwięk E# (a nie F).

      Oczywiście na gitarze E# i F brzmi tak samo, ale jeśli chcemy być w pełni poprawni w zapisie to musimy wiedzieć, kiedy użyć jakiego dźwięku.

  15. Dzień dobry.
    Mam pytanie do Pana. Mianowice poznałem budowę skali G jońskiej. Umiem ją znaleźć na gryfie w kilku pozycjach. Co dalej mam zrobić żeby móc hymm… improwizować albo chociaż próbować uprawiać tą sztuke 🙂

    1. Witaj,

      odpowiedź na to pytanie wymaga raczej całego kursu niż jednego komentarza, ale zacznij od tego

      – wyćwicz granie kilku tzw. paternów na tej skali (polecam artykuł: http://kwadransdlagitary.pl/graj_muzyke.pdf)
      – naucz się przynajmniej kilku zagrywek na tej skali

      Pozdrawiam serdecznie,
      Szymon Zeifert

  16. Narazie to ćwiczę i ogrywam ,staram się zrozumieć ,a ogólnie myślę że warto poświęcić trochę czasu na skale modalne ,gdyż jest to ważny krok dalej ,dzięki za materiał . robert 67

    1. Proszę bardzo, cieszę się że materiał się podoba. Oczywiście warto opanować skale modalne, choć nie polecam od tego zaczynać: tzn. jeśli dopiero zaczynasz uczyć się improwizacji to nie musisz się tym przejmować – wrócisz do tego za jakiś czas.

  17. Zaczynam rozumieć różnice między skalami te same dźiwięki inna kolejność i
    napięcie do podkładu dzięki.

    1. super, cieszę się że lekcja pomogła w rozumieniu tego (często niezrozumiałego) tematu

  18. Szymon czy to dobre rozumowanie?
    Mając np. progresje: Dm7, G7, Cmaj7 (2,5,1 mogę ją ograć dzwiękami pentatonik: C dur lub a-moll bo to akordy diatoniczne skali C- jonskiej (dur) a-moll bo to te same dżwieki, lub każdy akord odpowiednimi dzwiękami skal: Dm7 d dorycką, G7 g-miksolidyjska, C maj7 c jonska, lub każdy akord odpowiednim pasażem, lub,miksem tego wszystkiego.

    1. Dokładnie tak. Aczkolwiek ogranie tego pentatoniką C dur/A mol w praktyce nie zabrzmi zbyt jazzowo.

      1. Czyli pentatoniki C-dur/a-moll do harmonii uproszczonej (akordy trójdzwięki) : d-m, G-dur, C-dur.

        1. powiem inaczej: pod względem teoretycznym dźwięki na pewno będą pasować. To, że coś pasuje to jednak nie oznacza, że będzie dobrze brzmieć – to już kwestia dopasowania do stylistyki muzycznej.

          Po prostu zagraj i zobacz czy to dobrze brzmi.

    2. Witam,

      Jeśli mogę coś dodać od siebie to:
      Dm7 – jest to II st. gamy C-dur
      G7 – jest to V st. gamy C-dur
      Cmaj7 – jest to I st. gamy C-dur

      Wszystko to jest oczywiste ale…

      Na II st. możemy zagrać pentatonikę dm, em i am.
      Na V st. możemy użyć pentatoniki em, pentatoniki dm (brzmi ona suspendowo – nowocześnie) a także pentatoniki am (również brzmi suspendowo podkreślając dodatkowo nonę i sekstę).
      Natomiast na I st. możemy użyć pentatoniki am lub pentatoniki em, możemy się również pokusić o zagranie pentatoniki hm (ładnie zabrzmi na zakończenie utworu).

      Są to wskazówki dla nieco bardziej zaawansowanych gitarzystów (i nie tylko). Początkujący powinni się skupić na tych najbardziej podstawowych czyli wymienionych przeze mnie w pierwszej kolejności dla danego stopnia.

      Pozdrawiam serdecznie
      Arek

      1. To co piszesz się zgadza, tylko że to jest lekcja „Skale modalne dla początkujących”.

        To co opisujesz pasuje do lekcji o wykorzystaniu pentatonik do ogrywania 251 (co swoją drogą jest ciekawym tematem).

        (poza tym co napisałeś to na G7 można trochę poszaleć z pentatonikami, aby uzyskać alterowane brzmienia: np. pentatonika Fm, C, B (Bb))

  19. Z powyższych wypowiedzi wynika że nawet tacy teoretycy potrzebóją więcej przynajmniej jak stosować skale modalne ,więc na pewno przyda sie im ten kurs.
    A tak moim skromnym zdaniem powinieneś Szymon w swoich cyklicznych darmowych lekcjach przedstawiac takie ,,smaczki,, jednych zachęcą innych zaciekawią że jednak nie są zorjetowani w temacie tak jak im się wydaje a jeszcze inni ( to mój przypadek przy zakupie kursów )chętnie sprawdzą swoją wiedzę a wiem po sobie że mimo że w młodości przetrawiłem harmonie (nie cierpiałem jej) to znajduje takie perłki ,które gdzieś przemineły z wiatrem , ja tkie włas nie znalazlem z pożytkiem dla siebie.
    Polecam wszystkim kursy Szymona , są bardzo przystepnie wytłumaczone i nie sposób ich nie zrozumieć i są adresowane do wszystkich gitarzystów poczatk. i praktyków a może czegoś się nauczycie? WARTO ………………………………………………………….

    1. Dzięki Włodku za zachęcające słowa! Cieszę się, że kursy są przydane. Co do tematów poruszanych w darmowych lekcjach to jestem otwarty na propozycje: czy masz jakieś konkretne „życzenia”?

  20. ….aby wszystko było jasne skale modalne rozpatrzmy od tego samego dzwięku, wtedy wszystko robi się proste.

    notacja angielska
    jońska c, d, e ,f, g ,a, b
    dorycka: c, d, d#, f, g ,a, a#
    frygijska c, c#, d#, f ,g, g#, a#
    lidyjska c, d, e, f #, g, a, b
    mixolidyjska c, d, e, f, g, a ,a#
    eolska c, d, d#, f, g g#, a#
    lokrycka c, c#, d#, f ,f#, g#,a#

    Po pentatonikach nie rozróżnimy charakteru skal.
    pentatonika durowa c,d,e,g,a jońska, lidyjska, moxolidyjska
    pentatonika molowa c, d#, f, g, a# eolska, dorycka frygijska
    Dzwięki charakterystyczne skal modalnych zostały w pentatonikach wycięte.
    Aby oddać charakter muzyki należy wstawić dzwięki charakterystyczne z danej skali.

    Podobnie jest z akordami:
    trójdzwięk c-dur ( maj) c, e, g powstaje z jońskiej, lidyjskiej, mixolidyjskiej,
    a czterodzwięk c- maj7 c, e, g, b powstaje z jońskiej, lidyjskiej,
    ale c-7 dominantowy c, e, g, a# z mixolidyjskiej.

    Trójdzwięki molowe c-m c, d#, g powstają z eolskiej, doryckiej, frygijskiej.
    Czterodzwięki c-m7 c, d#, g, a# z eolskiej, doryckiej, frygijskiej.

    trójdzwięk c dim ( zmniejszony) c, d#, f# z lokryckiej
    czterodzwięk c m7b5 c, d#, f# , a# z lokryckiej

    1. Wielkie dzięki fajnie wyjaśniłeś budowę i zależności między pentatoniką, a skalami i akordami ale co z praktycznym użyciem czy określić tonację i użyć 1, 2, 3 adekwatnych skal (której?) czy na każdy ze zmieniających się akordów zmieniać ? Jakie są zasady by było O.K.
      Na jakich stopniach skali poza pierwszym można (bezpiecznie kończyć frazę ?

        1. Odpowiedziałem już na Twój komentarz wyżej. Małe opóźnienie wynika z tego, że właśnie jestem na urlopie 🙂

    2. Dzięki Wiesławie za wartościowe komentarze. Jak najbardziej zgadzam się z tym co piszesz.

    3. Używasz niewłaściwych nazw dźwięków:

      notacja angielska
      jońska c, d, e ,f, g ,a, b
      dorycka: c, d, d#, f, g ,a, a#
      frygijska c, c#, d#, f ,g, g#, a#
      lidyjska c, d, e, f #, g, a, b
      mixolidyjska c, d, e, f, g, a ,a#
      eolska c, d, d#, f, g g#, a#
      lokrycka c, c#, d#, f ,f#, g#,a#

      Każdy następny dźwięk w danej skali powinien się nazywać od następnego stopnia, nie może być np. c, d, d# tylko musi być c, d, es, f, g, a, b (notacja PL).

      Ale ogólnie pomysł jest bardzo dobry żeby grać dane skale od tego samego dźwięku, wtedy słychać charakter każdej skali. Tylko, że w skalach modalnych nie o to chodzi…

      Jeszcze odnośnie nazewnictwa dźwięków w akordach, nie można stosować np. cm – c d# g, trzeba używać budowy tercjowej czyli c es g. Polecałbym zapoznać się z tego typu podstawami bo niektóre błędy są nie do przyjęcia.

      Pozdrawiam
      Arek

      1. Rozumiem, że to odpowiedź do komentarza Wiesława? Oczywiście z tym zapisem masz rację.

  21. Dobrze, ale rzadko podkład składa się z jednego akordu Edur (lub Emoll)
    1)jak dobrać adekwatne skale modalne do tonacji E dur, a jakie do Emoll, czy wybór zależy od pozostałych akordów użytych w tonacji w jaki sposób, czy też nie?..
    2) Jakie skale stosować do tonacji Edur w jaki sposób by nie brzmiało to zbyt mollowo jak w Szymona prezentacji by zachować durowy wesoły charakter skal np. jońskiej, miksolidyjskiej czy lidyjskiej ??
    3) Czy stosować do tonacji Em oprócz E -eolskiej np. skalę E-dorycką E frygijską od czego to zależy od widzi mi się, czy są jakieś zasady – jakie ???
    4) Kiedy stosować skalę lokrycką by to miało właściwy sens ?
    5) Na jakich stopniach innych poza pierwszym stopniem skali rozwiązywać frazy by dobrze
    brzmiało w tonacji E moll i Edur, czy wiąże się to z konkretnym akordem w podkładzie jakie są zasady ???? Proszę odpowiedzieć na te pytania tu lub na mejla z góry dziękuję 🙂

    1. Aby dokładnie odpowiedzieć na Twoje pytania musiałbym nagrać długi materiał wideo. Jak wspomniałem – ta lekcja jest wprowadzeniem do skal modalnych, a nie kompletnym przewodnikiem.

      Postaram się jednak w skrócie odpowiedzieć:

      Pytania 1, 2 i 3: dobór skali jest bezpośrednio uzależniony od akordów w podkładzie. Nie można dobierać według własnego”widzi mi się”.

      4) skala lokrycka jest wykorzystywana do akordu półzmniejszonego

      5) rozwiązując frazę myśl bardziej o akordzie który grasz niż tonacji całej piosenki. Sprawdzone składniki akordu na których zawsze dobrze rozwiązują się frazy to pryma, tercja i kwinta.

      Wiem, że odpowiedzi zakładają znajomość teorii z Twojej strony, ale nie jestem w stanie tego dokładnie wyjaśniać od podstaw w jednym komentarzu 🙂

    1. Cieszę się, że lekcja się podoba. Materiał nt. ćwiczeń z metronomem jest już zapisany w pomysłach i postaram się w tym miesiącu go przygotować.

  22. To powinno rozjaśnić:
    c dur (jońska) to c, d, e, f, g ,a, b, c ( notacja angielska)
    dorycka od d to : d, e, f, g, a, b, c, d Te same dzwięki co w jońskiej
    Wlazł kotek w jońskiej: g, e, e, f, d, d, c, e ,g
    To samo w doryckiej – bo to te same dzwieki
    g, e, e, f, d ,d ,c, e, g,
    Brzmi tak samo więc gdzie ta różnica?
    Tu:
    Zagraj w doryckiej od 5 stopnia czyli od a ( w jońskiej było od g też od 5 stopnia)
    Wtedy mamy: a, f, f, g, e, e, d, f, a brzmi j molowo.

    Skala dorycka od c: c, d, d#, f, g a, a#, c
    Wlazł kotek:
    g, d#, d#, f, d, d, c ,d#, g brzmi molowo

    Wlazł kotek w skalach:
    g, e, e, f, d, d, c, e, g, w jońskiej
    g, d#, d#, f, d, d, c, d#, g w doryckiej
    widać i słychać różnice?

    1. Dzięki Wiesławie za dobre przykłady. Mam nadzieję, że pomogły tym co dalej nie do końca rozumieli.

      1. Współczuję Szymonowi gdy czyta tego typu zapisy piosenek i „dobre przykłady” 😉
        (np. zapis w tonacji mollowej utworu Wlazł kotek – z d# ;))

        Pozdrawiam serdecznie Szymon i życzę wytrwałości i cierpliwości 🙂
        Arek

        1. Oj tam – lubię pomagać, więc mi to nie przeszkadza 🙂 A akurat te przykłady z „Wlazł kotek” były bardzo obrazowe i ciekawe 🙂

  23. lekcja o kreowaniu solówki jest super i chyba w końcu to zrozumiałem. ale jedno pyt? piszesz że te skale mają te same dźwięki a w lekcji o kreowaniu solówki podajesz że jednak się różnią od siebie jednym dźwiękiem . proszę o rozjaśnienie

    1. Rozumiem, że chodzi Ci o lekcję nt. kreowania klimatu w solówce? Zauważ, że napisałem iż jeśli chodzi o dźwięki to skala C jońska = G miksolidyjska (a nie C miksolidyjska).

      Gdybyśmy jednak zagrali te same skale od tego samego dźwięku (czyli C jońską i C miksolidyjską) to wtedy już nie mają tych samych dźwięków (w tym przypadku różnią się, tak jak napisałeś, jednym dźwiękiem).

      Najlepiej rozpisz sobie dokładnie dźwięki obu tych skal i wszystko powinno stać się jasne.

      1. Wytłumaczone w bardzo fajny sposób jednak nie mogę nigdzie znaleźć odpowiedzi na pytanie jak powinien wyglądać podstawowy układ akordów w podkładzie żeby brzmiał on np frygijsko
        Wiem że podstawą w C jonskiej jest C F G, a w a eolskiej – a d e (czyli w obu są to stopnie 1 4 i 5 – 5 często z septyma).
        Co z resztą skal na których stopniach akordy są charakterystyczne dla reszty skal?
        Pozdrawiam 😊

        1. Trafne pytanie. Postaram się to omówić w jednej lekcji, ponieważ jest to obszerne zagadnienie. Teraz podam 2 rady:

          1) graj taką progresję akordów, żeby było wyraźnie słychać że tonika jest toniką (np. jeśli chcesz grać progresję w E frygijskiej i grasz różne akordy, a na koniec zagrasz Em i wcale nie będzie to brzmiało jak rozwiązanie to znaczy, że grałeś tak naprawdę w innej skali np. C jońskiej)

          2) W przypadku frygijskiej bardzo charakterystyczne jest granie I i II stopnia. Dla E frygijskiej będzie to Em i F. Możesz też dorzucić III stopień czyli będą to akordy: Em F G.

          Pozdrawiam serdecznie,
          Szymon

        2. Jest taka sprytna metoda wykorzystywana przez muzyków jazzowych.
          Metoda dwóch akordów,pierwszy nie może zawierać dźwięku charakterystycznego dla danej skali w której chcesz grać.

          Drugi akord zawiera właśnie ten dźwięk.

          Czyli,dla naprzykładu D dorycka
          Możesz użyć akordu Dm7, Dm9, Dm11, D9sus4, etc.
          jako pierwszego akordu (żaden z nich nie zawiera dźwięku B).

          Drugim akordem może być G, G7, G9, Em7, Cmaj7
          (wszystkie zawierają dźwięk B).
          Typowa dorycka progresja: Dm7 i G7, lub Dm7 i Em7 .

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *