Co to interwały?

Szymon ZeifertTeoria Muzyki14 Comments

co-to-interwały

“Interwały” to dla niektórych niemal mistyczne słowo o znaczeniu, którego zwykły śmiertelnik nie jest w stanie pojąć.

Nie do końca rozumiem dlaczego tak się dzieje. Interwały są naprawdę proste.

Mam nadzieję, że po tym krótkim artykule też tak będziesz uważał…

Czym są interwały? – prosta definicja

Interwał to odległość między dwoma dźwiękami.

Podstawową, najmniejszą”jednostką metryczną” w naszym systemie muzycznym są półtony. Na gitarze półton to odległość jednego progu.

Tak więc między dźwiękiem na 4. progu 6. struny oraz dźwiękiem na 5. progu 6. struny jest odległość jednego półtonu.

Analogicznie między dźwiękiem na 2. progu 4. struny oraz dźwiękiem na 7. progu 4. struny jest odległość pięciu półtonów.

Nazwy interwałów

Każda odległość półtonów ma określoną nazwę. Np. odległość jednego półtonu to tzw. sekunda mała. Odległość pięciu półtonów to kwarta czysta.

Poniższa tabelka pokazuje nazwy kolejnych interwałów oraz ich odległości w półtonach.

interwały

Można tworzyć interwały większe niż oktawa, ale w tej lekcji ograniczymy się do oktawy.

Zwiększanie i zmniejszanie interwału

Każdy interwał można zwiększyć lub zmniejszyć. Co to oznacza?

Weźmy na warsztat interwał kwinty. Kwinta czysta to odległość 7 półtonów.

(UWAGA: Chcesz poznać w zrozumiały i praktyczny sposób potrzebną Ci teorię muzyki? Kliknij TUTAJ i zobacz kurs “Zrozumiała Teoria”!)

interwał na gitarze

Kiedy zwiększymy kwintę czystą, uzyskamy kwintę zwiększoną, która ma odległość 8 półtonów.

Analogicznie możemy uzyskać kwintę zmniejszoną, która ma odległość 6 półtonów.

Interwały, a skala

Nigdy w pełni nie zrozumiesz interwałów, jeśli nie pojmiesz w jaki sposób łączą się ze skalą.

Nie negując poprzedniej definicji interwału, podam Ci drugą:

Interwał określa liczbę stopni skali między dźwiękami tworzącymi dany interwał (włącznie z tymi dźwiękami)

Wiem, że może to brzmieć naukowo i niezrozumiale, ale za chwilę wszystko stanie się jasne.

Jako przykład spójrzmy na skalę C dur. Tabelka pokazuje kolejne stopnie tej skali (stopień skali = dźwięk w skali)

skala

Ile stopni jest między dźwiękami C i D (włącznie z tymi dźwiękami)? Dwa. Tak więc odległość między nimi to sekunda, ponieważ odległość 2 stopni skali jest nazywana sekundą (od łacińskiego secundus).

Teraz należy policzyć ilość półtonów między tymi dźwiękami, aby określić jaka to sekunda: mała, wielka, zmniejszona czy może zwiększona.

Tutaj mamy akurat 2 półtony, więc wiemy, że jest to sekunda wielka.

Poniższa tabelka pokazuje nazwy interwałów oraz ilość stopni między dźwiękami, które określają:

interwał

Przeanalizujmy inną sytuację: jaki jest interwał między dźwiękiem D i G. Ile mamy stopni skali między nimi (włącznie z D i G)? Oto one: D E F G – czyli cztery: tak więc jest to z pewnością kwarta.

Teraz policzmy ilość półtonów, aby określić czy to kwarta czysta, zwiększona czy zmniejszona. Między D i G mamy 5 półtonów, czyli jest to kwarta czysta.

Podsumowanie

Można długo i dogłębnie rozpatrywać różne zagadnienia teoretyczne. Pamiętaj jednak, że ostatecznym celem teorii jest pomoc w praktyce, a nie teoria sama w sobie.

Jeśli zrozumiesz to co omówiłem w tym artykule to będziesz lepiej pojmował interwały niż prawdopodobnie 95% gitarzystów-samouków. Oczywiście jeśli będziesz potrzebował wejść w temat interwałów jeszcze dogłębniej to zrób to, ale nie “zafiksuj” się na teorii dla samej teorii (i lansowania się na eksperta).

Jeśli masz jakieś pytania to śmiało pisz w komentarzu poniżej – postaram się szybko odpowiedzieć.

(UWAGA: Chcesz poznać w zrozumiały i praktyczny sposób potrzebną Ci teorię muzyki? Kliknij TUTAJ i zobacz kurs “Zrozumiała Teoria”!)

interwał na gitarze

14 Comments on “Co to interwały?”

  1. Witam, a ja mam bardziej ogolne pytanie w temacie interwalow. Rozumiem (tak mysle) idee interwalow, ale wroce na poczatek: rozumiem, ze interwaly odnosza sie zawsze do jakiejs konkretnej skali, tak? Np. w C-dur miedzy C a G mamy kwinte, bo G jest na V stopniu, jaka kwinta, to liczymy poltony. Proste (jak sie rozumie oczywiscie). Ale w innych skalach juz niekoniecznie tak bedzie, prawda? Jesli bedziemy mieli mniej stopni skali, np. w pentatonice. Czy w pentatonice C-dur majac C D E G A miedzy C a G sa 4 stopnie i to jest kwarta, bo odpadl nam dzwiek F, tak? Chociaz na kwarte to za duzo poltonow zdaje sie. Moze pentatonika nie byla dobrym przykladem, ale mam nadzieje, ze moje pytanie jest zrozumiale? Mozliwy jest inny interwal miedzy C a G w innych skalach?
    pzdr

  2. czy dobrze zrozumiałem ze- cytuje P.Szymona-“sekunda zmniejszona to 0 półtonów”- tzn w przypadku C to pryma w skali C-dur? sekunda zmniejszona od C to C ? sekund zmniejszona od jakiegoś dźwięku to ten sam dźwięk?

    1. Sekunda mała to 1 półton. Gdy ją zmniejszymy – obniżymy o pół tonu – otrzymujemy 0 półtonów. Oczywiście w praktyce nie jest to często stosowany interwał, ale w teorii istnieje. Od C nie będzie to jednak C, tylko Deses – brzmi tak samo jak C, ale inaczej się zapisuje. Chodzi o to, że sekunda wyżej od C to zawsze będzie jakieś D – w tym przypadku z dwoma bemolami.

  3. Tak o to teoria muzyki poraz kolejny przeczy zdrowemu rozsądkowi 😉
    tak oto

    kwarta – czyli pięć
    oktawa – czyli dwanaście… półtonow jakie to logiczne 🙂

    Pewnie wymyślał to ten sam gość od wstawienia H pomiędzy A i C 😉

    1. Nie do końca: kwinta to odległość pięciu stopni np. między C i G mamy: C D E F G – pięć stopni skali i stąd nazwa kwinta. Zwróć uwagę na to co piszę w akapicie “Interwały, a skala”.

      Teoria jest bardzo spójna i logiczna 🙂

    2. Szymon nie pisał już o oktawie – bo to logiczne 🙂 . Z nazwy wynika, że ma ona osiem podstawowych dźwięków – nie myl z półtonami, których jest faktycznie 12.
      Z kolei 10 dźwięków ma decyma – też z łaciny (jak wszystkie inne nazwy w podstawach teorii muzyki).
      Na koniec jeszcze w sprawie wstawienia H (B) między A i C. Miej pretensje nie do twórcy, któremu zabrakło na heban do wstawienia czarnego klawisza między dwa białe – lecz do twórców skali jońskiej 🙂 Od niej się zaczyna wszystko inne…

  4. ….i jeszcze jedno, napisałeś:
    “Teraz należy policzyć ilość półtonów między tymi dźwiękami, aby określić jaka to sekunda: mała, wielka, zmniejszona czy może zwiększona.”
    Czy sekunda mała = sekundzie zmniejszonej,
    a wielka = zwiększonej,
    kiedy należy powiedzieć tak, a kiedy tak czy może to wszystko jedno ?

    1. Sekunda zwiększona to zwiększona o półtonu odległość niż sekunda wielka (czyli 3 półtony), a sekunda zmniejszona to zmniejszona o półtonu sekunda mała (czyli 0 półtonów… – mało praktyczny interwał)

  5. Dzięki za lekcję, moje pytanie:
    między dżwiękiem G i D mamy kwintę (znaną i lubianą),
    to dżwięk C# będzie kwintą zmniejszoną, czy kwartą zwiększoną (kwestia nazewnictwa),
    i od czego zależy taka, a nie inna nazwa tego interwału ?

    1. Między G, a C# mamy kwartę zwiększoną. Dlaczego? Jest to związane z stopniami między tymi dźwiękami. Między G, a C jest kwarta, ponieważ są to 4 stopnie (G A H C), tak więc C# musi być jakiegoś rodzaju kwartą – po policzeniu półtonów okazuję się, że jest to kwarta zwiększona. Pamiętaj: nazewnictwo interwałów zawsze jest związane z ilością stopnii, a dopiero drugim czynnikiem są półtony

      1. O.K. od G do C jest kwarta, to jest jasne ale wytłumacz proszę, dlaczego następny dżwięk musi być, jak piszesz jakiegoś rodzaju kwartą ?
        Gdybym zamiast C# na określenie, przecież tego samego dżwięku – napisał Des, wtedy powiedziałbyś, że to kwinta zmniejszona. Jakie są reguły tego nazewnictwa ??
        Teraz te sekundy – piszesz, że zwiększona sekunda, to trzy półtony, wyjaśnij proszę w takim razie,
        czym ona się różni od tercji małej, bo jeśli to jest to samo (ten sam dżwięk) – to po co ten galimatias z z różnymi nazwami tego samego interwału ???

        1. 1) między dowolnego „rodzaju” G (np. G, Gis, Ges, Gisis itd…) a dowolnego „rodzaju” C (np. C, Cis, Ces, Cisis itd…) zawsze będzie jakaś kwarta, ponieważ między G, a C mamy 4 stopnie (G A H C). To czy to jest kwarta czysta, zwiększona, zmniejszona itd. zależy od ilości półtonów.

          Tak więc między G, a C jest kwarta czysta; między G, a Cis zwiększona itd. Zawsze jednak musi to być jakaś kwarta, a nie np, kwinta zmniejszona, chociaż ma tyle samo półtonów co kwarta zwiększona.

          2) Nazwa interwału zależy od nazwy dźwięków, nawet jeśli enharmonicznie są to te same dźwięki (czyli brzmią tak samo, np. Cis i Des) Tak więc między G, a Cis jest kwarta zwiększona, a między G, a Des kwinta zmniejszona.

          3) Sekunda zwiększona i tercja mała mają taką samą ilość półtonów, ale pamiętaj, że określają inną odległość w stopniach.

          Np. między C, a Dis mamy 3 półtony, ale jest to sekunda zwiększona (ponieważ miedzy C, a D jest odległość dwóch stopni). Między C, a Es również mamy 3 półtony, ale jest to tercja mała (ponieważ między C i E mamy odległość trzech stopni).

          Różnica jest tylko w nazwie, ale w przypadku bardziej zaawansowanej harmonii jest to przydatne.

          Mam nadzieję, że udało mi się czytelne wyjaśnić. Jak coś to śmiało pisz dalej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *